روایتی را از قول امیرالمومنین (ع) شنیدم که می فرمایند : شخص ، مزه ایمان را نمی چشد مگر آنکه دروغ گفتن را حتی به صورت شوخی ترک کند، حال سوال بنده این است که: اگر مطلبی را که حقیقت ندارد به صورت شوخی به طرف مقابل بگوئیم ، در حالی که او می داند که حقیقت ندارد و صرفا جهت شوخی و مزاح باشد مانند اینکه بگوییم ( من خودم شش قرن پیش همسایه حافظ شیرازی بودم )، آیا حرام است؟
در پاسخ به مطالب ذیل توجه کنید :
1- آن چه در روایات بیان شده حرام بودن شوخی دروغ نیست بلکه گفته شده که شوخی دروغ موجب می شود که بنده طعم ایمان را نچشد .
2- البته از مجموع روایاتی که در مورد لزوم اجتناب از شوخی حرام است برخی علما حرمت آن را استفاده کرده اند .
2- ایمان وقتی به حد نصاب و کمال می رسد انسان شیرینی و لذت آن را می چشد و شوخی دروغ طبق گفته روایات موجب می شود که ایمان به حد نصاب رشد و کمال خود نرسد و انسان گوارایی و طعم شیرین ایمان و ثمره و میوه ایمان را نچشد .
3- بنا بر این لحن و رویکرد این روایت بیان حرمت شوخی دروغ نیست ولی برای مومن شایسته است این کار انجام نشود.
4- فلسفه نهی از دروغ یه شکل شوخی آن است که دروغ گفتن به شوخی، کم کم انسان را بر دروغ جدی جرأت می دهد و قبح و زشتی دروغ را در نزد او تضعیف کرده و یا از بین می برد و دروغ گفتن برای او اسان و راحت می شود و با نهی از شوخی دروغ نسبت به رسیدن انسان به این مرحله پیشگیری شده است .

ادامه مطلب...

آیا به شوخی و بذله گویی دروغ گفتن از لحاظ اخلاقی جایز است؟ چون بذله گویی بدون دروغ گفتن امر بسیار دشواریه؟
دروغ گفتن از گناهان کبیره است و حتی اگر از روى شوخی هم باشد جایز نیست.
در بعضى روایات مى‏خوانیم: «ایاک و الکذب هزله و جده؛ از دروغ بپرهیز چه به شوخی و چه جدی باشد».
دوست گرامی؛ دروغ گفتن به شوخى نیز دروغ محسوب مى‏شود. حضرت على (علیه السلام) فرمود: «بنده مزه ایمان را نمى‏یابد تا دروغ را ترک کند؛ چه شوخى باشد و چه جدى‏». البته شوخى‏هاى دروغ نیز اقسام مختلفى دارند و حکم هر یک از نظر شرعى متفاوت است. براى آگاهى بیشتر ر.ک: گناهان کبیره، شهید دستغیب.
درفرهنگ اسلامی شوخی ومزاح کردن تا آنجا مباح و جایز است که درآن:
1. به دیگران ناسزاگویى نباشد.
2. جز سخن حق درآن نگوید.(سخنان رکیک وزننده وآزار دهنده به زبان نیارد)
3. اعتدال را درآن رعایت کند، افراط و زیاده روى یا تداوم در شوخى نداشته باشد.
4. از شوخیهاى خارج از نزاکت بپرهیزد.
نبى اکرم صلى اللّه علیه و آله و سلّم مى‏فرماید: من شوخى مى‏کنم ولى جز حقّ نمى‏گویم «انّى لامزح و لا اقول الا حقّا» ( ترجمه‏اخلاق ص: 231)

ادامه مطلب...

راه تشخیص مصلحتی بودن یک عمل چیست؟ برای مثال برای رفع اختلاف یک زن و شوهر اجازه دروغ گفتن وجود دارد، ولی از طرفی امیرالمؤمنین علیه السلام برای گرفتن حکومت حاضر به دروغ گفتن نمی شود یا امام کاظم علیه السلام در زندان حاضر به عذرخواهی از هارون نمی شود. لطفاً دقیق توضیح دهید؟

دروغ به لحاظ اخلاقی از بزرگترین گناهان است و به لحاظ شرعی از حرام های مسلم شریعت است، زیرا کلید تمامی بدی ها و سرمنشأ همه شرها است. امام حسن عسکری (علیه السلام) در این زمینه در طی روایت فرموده است: «تمام خباثت ها در خانه ای قرار دارد و کلید آن خانه، دروغ است» V} (جامع السعادات، ج 2، ص 323). البته همانطور که می دانید دروغ از گناهانی نیست که هیچ گونه مورد استثنایی نداشته باشد و تمام مصادیق آن، حرام باشد. ادامه مطلب...