چگونه قلب خود را پاک نگه داریم؟
پاسخ: سوال خوبی است. دوست عزیز حضرت علی علیه السلام درباره خصوصیات قلب می‌فرمایند:
شگفت ترین چیز در انسان دل و قلب اوست . دل مایه هایى از حکمت و مایه هایى از ضدّ حکمت دارد. اگر امید و آرزو به آن دست دهد، طمع خوارش گرداند و اگر طمع در آن سر بردارد، حرص نابودش کند و اگر نومیدى بر آن مسلّط شود، اندوه وى را بکشد و اگر خشم بر وى عارض شود، کینه لبریزش کند و اگر خشنودى یارش شود، احتیاط را از یاد برد و اگر آن را ترس در رسد، پروا و حذر کردن او را گرفتار خود سازد و اگر احساس امنیّت فرا گیردش، غفلت آن را در رباید و اگر نعمت به سراغش آید، غرور و نخوت آن را فرو گیرد و اگر مصیبتى به آن در رسد، بیتابى رسوایش گرداند و اگر به مالى رسد، ثروت آن را به طغیان دراندازد و اگر تهیدستى آزارش دهد، گرفتارى او را به خود مشغول سازد و اگر گرسنگى بر او سخت گیرد، از ضعف زمینگیر شود و اگر سیرىِ او از حدّ بگذرد، پُرى شکم او را به رنج افکند؛ بارى هر تفریطى برایش زیانبار است و هر افراطى برایش تباهى آفرین.( میزان الحکمه ج 9 ص 504)
بهتر از این ندیدم که برای شما روایاتی را ذکر کنم که در آن، در مورد چیزهایی که قلب را صیقل می‌دهد و پاک می‌کند صحبت کنم.
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله می‌فرمایند : صیقل دهنده این دلها، یاد خدا و تلاوت قرآن است.
و فرمود : همچنان که آهن اگر آب به آن رسد زنگ مى زند، این دلها نیز زنگار مى بندد. عرض شد: صیقل دادن آنها به چیست؟ فرمود: بسیار به یاد مرگ بودن و تلاوت قرآن.
امام على علیه السلام می‌فرمایند : خداوند سبحان، هیچ کس را به چیزى مانند قرآن اندرز نداده است ......... و براى دل صیقلى جز آن وجود ندارد.
همچنین می‌فرمایند : خداوند سبحان یاد خود را صیقل دهنده دلها قرار داده است، گوشِ سنگینِ دلها به وسیله آن شنوا مى شود.(همان ص 542)
امام صادق علیه السلام : دلها نیز، همچون مس، زنگار مى بندد، پس آنها را با استغفار صیقل دهید.(همان ص 543)
ملاحظه می‌فرمایید که برای پاک کردن قلب باید به راههای مختلف به یاد خدا بود؛ گاهی با تلاوت قرآن ، گاهی با یاد مرگ و گاهی با استغفار. خاصیت یاد خدا و همراهی با او درست عمل کردن است. وقتی عمل ما درست و مطابق رضای خدا باشد قلب ما نیز مانند عملمان پاک و پاکیزه می‌شود.